Commodore 64: 64 kilobajty, które podbiły świat
Jeśli w latach 80. wszedłeś do cudzego pokoju i zobaczyłeś komputer, to statystycznie był to Commodore 64. Nie najlepszy, nie najtańszy w produkcji – ale ten, który trafił pod strzechy jak żaden inny.
Od VIC-20 do 64 kilobajtów
Zanim był C64, był VIC-20 – wprowadzony w 1981 roku za 299,95 dolara, pierwszy komputer w historii, który sprzedał się w ponad milionie egzemplarzy (docelowo ok. 2,5 mln). To VIC-20 ustawił filozofię Commodore, którą jego założyciel Jack Tramiel streścił w zdaniu „computers for the masses, not the classes” – komputery dla mas, nie dla klas.
Następca miał być skokiem. Tramiel narzucił konkretną specyfikację: 64 KB RAM – dużo, jak na tamten czas, i za ułamek ceny konkurencji. Commodore miało przewagę, której nie miał nikt inny: własną fabrykę układów scalonych (MOS Technology), więc mogło produkować własne chipy taniej niż kupowali je rywale.
Premiera i specyfikacja
Commodore 64 zapowiedziano na targach CES w Las Vegas w styczniu 1982 roku, a sprzedaż ruszyła latem 1982 w cenie startowej 595 dolarów. W środku pracował procesor MOS 6510 (ok. 1 MHz), grafiką zajmował się układ VIC-II (320×200, 16 kolorów, sprite'y), a dźwiękiem – legendarny SID. 64 KB RAM, BASIC 2.0 w ROM i slot kartridża dopełniały całości.
Metryka sprzętu · CommodoreCommodore 64
- Premiera
- lato 1982 (zapowiedź CES, styczeń 1982)
- Cena startowa
- 595 USD
- Procesor
- MOS 6510 (~1 MHz)
- Pamięć
- 64 KB RAM, BASIC 2.0 w ROM
- Grafika
- VIC-II (16 kolorów, sprite'y)
- Dźwięk
- SID 6581 (3 głosy, filtry)
- Sprzedaż
- ok. 12,5-17 mln (rekord Guinnessa)
Reszta to już historia sprzedaży. C64 stał się według Księgi rekordów Guinnessa najlepiej sprzedającym się modelem komputera osobistego w historii – szacunki mówią o 12,5 do 17 milionów sztuk (część źródeł podaje więcej, ale dokumenty firmy wskazują raczej dolną granicę). Szczyt przypadł na 1984 rok, gdy sprzedawano ok. 2,6 mln sztuk rocznie.
-
1981
VIC-20 – pierwszy milion
299,95 USD. Pierwszy komputer, który sprzedał się w ponad milionie sztuk.
-
1982
Zapowiedź i premiera C64
CES w styczniu, sprzedaż od lata. 595 USD, 64 KB, VIC-II, SID.
-
1984
Szczyt sprzedaży
Ok. 2,6 mln sztuk w rok; dominacja na rynku USA i w Europie.
-
1994
Bankructwo Commodore
Kwiecień: koniec firmy i produkcji C64 po ok. 12 latach.
C64 wygrał nie parametrami, tylko dostępnością i ceną – i tym, że miał SID, układ dźwiękowy, który do dziś ma własnych muzyków. To komputer, który nauczył całe pokolenie, że technologia może być w domu, a nie tylko w laboratorium.
Commodore 64 – najczęstsze pytania
Ile kosztował Commodore 64? Na premierę w 1982 roku 595 dolarów; po obniżkach z 1983 schodził w okolice 299 dolarów.
Jakie miał podzespoły? Procesor MOS 6510, 64 KB RAM, grafikę VIC-II i legendarny układ dźwiękowy SID.
Gry na Commodore 64 – co pamiętamy? Ogromna biblioteka, od platformówek po strzelanki; to gry na C64 w dużej mierze zbudowały jego kult.
Jak zagrać dziś? Na oryginalnym sprzęcie, na mini-konsoli THEC64 albo przez emulator Commodore 64 (np. VICE) z legalnie posiadanymi obrazami gier.
Źródła i uczciwość
Opracowano na podstawie anglojęzycznej Wikipedii (Commodore 64, Commodore VIC-20, MOS Technology 6581/SID) – stan na wrzesień 2026. Łączna sprzedaż C64 bywa podawana w rozbieżnych widełkach (12,5-30 mln) – podajemy ostrożnie zakres z rekordu Guinnessa. Zdjęcie referencyjne C64: Wikimedia Commons (CC BY-SA); hero powstał z użyciem AI na jego podstawie.
Cały cykl „Nasze mikrokomputery: Commodore”:
