Amiga 500: maszyna z przyszłości, która trafiła w zły czas
Były maszyny popularniejsze i tańsze. Ale żadna nie wyprzedzała swojej epoki tak bardzo jak Amiga - komputer, który w połowie lat 80. miał kolory, dźwięk i wielozadaniowość rodem z następnej dekady.
Projekt „Lorraine”
Amiga narodziła się poza wielkimi firmami. Za układami stał Jay Miner - ten sam, który wcześniej zaprojektował chipy 8-bitowego Atari - który po odejściu z Atari trafił do start-upu Hi-Toro, przemianowanego w 1982 roku na Amiga Corporation. System nosił nazwę kodową „Lorraine”, a jego prototyp na płytce stykowej był w większości gotowy pod koniec 1983 roku.
Tu historia robi się filmowa. W czerwcu 1984 roku Amiga Corporation dostała od Atari pożyczkę 500 tysięcy dolarów - z terminem spłaty na koniec miesiąca. Zamiast spłacić Atari, firmę wykupiło w 1984 roku Commodore, płacąc około 24 milionów dolarów. Tak układy, które zaczynały jako projekt bliski Atari, trafiły do jego największego rywala.
1000, potem 500
Amigę 1000 zapowiedziano 23 lipca 1985 roku, choć opóźnienia produkcyjne przesunęły dostawy na początek 1986. Prawdziwy przełom przyszedł w 1987 roku wraz z tańszą, domową Amigą 500 - to ona stała się najlepiej sprzedającym się modelem rodziny i maszyną, którą pamięta większość z nas: jednoczęściowy klin z klawiaturą, do podłączenia do monitora lub telewizora.
Metryka sprzętu · AmigaCommodore Amiga 500
- Premiera
- 1987 (Amiga 1000: lipiec 1985)
- Procesor
- Motorola 68000 (16/32-bit)
- Układy własne
- Agnus, Denise, Paula
- Dźwięk
- 4 kanały audio z próbek (sampli)
- System
- AmigaOS z wywłaszczającą wielozadaniowością
- Sprzedaż rodziny
- szacunkowo ok. 4,9 mln (dane sporne)
To, co Amiga robiła w 1987 roku - płynna kolorowa grafika, czterokanałowy dźwięk z próbek i prawdziwa wielozadaniowość w ułamku pamięci - dla przeciętnego peceta było wtedy science fiction. Nic dziwnego, że to właśnie na Amidze rozkwitła demoscena i narzędzia twórcze: trackery muzyczne, grafika, wideo.
-
1982
Powstaje Amiga Corporation
Start-up (dawne Hi-Toro) rusza z projektem „Lorraine”; układy prowadzi Jay Miner.
-
1984
Pożyczka Atari, przejęcie przez Commodore
W czerwcu pożyczka 500 tys. USD od Atari; wkrótce Commodore kupuje Amigę za ok. 24 mln USD.
-
1985
Amiga 1000
Zapowiedź 23 lipca; dostawy opóźnione do początku 1986.
-
1987
Amiga 500 - bestseller
Tania wersja domowa. To ją pamięta większość z nas.
Amiga to dowód, że można wyprzedzić epokę i mimo to nie wygrać rynku - bo o wyniku decyduje też cena, dystrybucja i timing. Ale dla ludzi, którzy ją mieli, żadna inna maszyna nie dawała takiego poczucia, że dotykają przyszłości.
Amiga 500 - najczęstsze pytania
Kiedy wyszła Amiga 500? W 1987 roku, jako tania, domowa wersja rodziny Amiga (po Amidze 1000 z 1985).
Co miała w środku? Procesor Motorola 68000 i własne układy Agnus, Denise i Paula - grafika, czterokanałowy dźwięk z próbek i prawdziwa wielozadaniowość.
Gry na Amigę 500? To na Amidze rozkwitły najbardziej dopracowane produkcje i demoscena.
Jak zagrać dziś? Na oryginale, na Amiga Mini albo przez emulator Amiga 500 (np. WinUAE lub FS-UAE) z legalnym ROM-em i własnymi grami.
Źródła i uczciwość
Opracowano na podstawie anglojęzycznej Wikipedii (Amiga) - stan na wrzesień 2026. Cen premierowych źródło nie podało, więc ich tu nie podajemy. Łączna sprzedaż rodziny Amiga bywa szacowana rozbieżnie (podana liczba ok. 4,9 mln jest szacunkiem). Zdjęcie referencyjne A500: Wikimedia Commons (CC BY-SA); hero powstał z użyciem AI na jego podstawie.
Cały cykl „Nasze mikrokomputery: Amiga”:
